Interview met Juha Kettunen

10 April 2007 - door D.M.K.

Alle afbeeldingen door Juha Kettunen, tenzij anders aangegeven.

De Finse Juha Kettunen is de man achter het ambientproject Somnivore, dat begin dit jaar met het uitstekende album Clergy of Oneiros kwam. Verder is hij de ene helft van het EBM-duo Slaves' Mask en is hij een van de oprichters van het nieuwe Finse label Anima Arctica. We besloten hem te vragen naar de achterliggende gedachtes van Somnivore en in het bijzonder van zijn nieuwste album en de geschiedenis van dit project.

D.M.K.: Hoe en wanneer ben je Somnivore begonnen?

J.K.: Ik ben Somnivore begonnen in Lapland tijdens de winter van 2002-2003. Ik had destijds zware fysieke, mentale, spirituele en sociale problemen, en op een bepaalde manier zijn de giffen en remedies, lessen en mislukkingen, visioenen en ervaringen bewaard gebleven in de vorm van muziek, afbeeldingen en teksten. De muziek van Somnivore volgt mijn leven met enige vertraging; de informatie moet eerst door mijn filters voordat het op plaat gezet kan worden. Dus, op Clergy of Oneiros krijg je een glimps van hoe ik was van het einde van 2002 tot het einde van 2005.

Had je al muzikale projecten vòòr Somnivore?

In 1997 ben ik begonnen met het componeren van ambient-achtige dingen, maar daar kwam niet veel goeds uit voort alleen een paar middelmatige dingen die nu weg zijn gegooid. De tijd was nog niet goed. Ik heb daarna nog een paar andere projecten gehad met verschillende soorten muziek, maar de enige die de moeite van het vermelden waard is is Victor's Symptom, van ongeveer 1999 tot 2001. Het was een soort spookachtige EBM, sterk geïnspireerd door GGFH, Massive Attack, Covenant, NIN, enzovoort. We hebben een paar nummers gemaakt, waarvan sommige nog steeds af en toe het luisteren waard zijn. Mijn ambitie in deze muzikale richting zet ik nu voort in een andere band, Slave's Mask.

Wat zijn je muzikale invloeden?

Er is natuurlijk een grote lijst met favorieten, en een nog grotere met artiesten die ik goed vind. Maar over het algemeen kan muziek uit andere bronnen dan platen net zo inspirerend en interessant zijn als een opgenomen kunstwerk, zelfs meer. Ik probeer mijn ogen en oren op allerlei manieren open te houden... dat gaat soms ook via andere zintuigen. Ik denk dat je wel begrijpt wat ik bedoel. Ik krijg ook altijd een grote glimlach op mijn gezicht als ik hoor wat er voor prima muziek wordt gemaakt in de Finse underground. Ik vind dat er veel getalenteerde en innovatieve muzikanten in ons land zijn, vergeleken met het kleine aantal inwoners. Artiesten als Cloama, IC Rex, Circle Of Ouroborus, STROM.ec, Zoät Aon, Tuhat Kuolemaa Sekunnissa, om er maar een paar te noemen... ik heb ook het genoegen gehad om te werken en albums uit te brengen met getalenteerde Finse artiesten als Pimentola, no Xivic and Kivelä.

Wat betreft invloeden, dat zijn er dus veel. Als ik een paar bands zou moeten noemen die de meeste muzikale waarde hadden voor Clergy of Oneiros, dan zou ik zeggen: Coil, Burzum, Death In June, Current 93, Ulver, Coph Nia en Der Blutharsch. Het openingsnummer van Clergy of Oneiros is het oudst; deze was ongeveer vier jaar geleden klaar, dus dingen veranderen nog wel eens. Bij de nieuwere composities zijn de invloeden natuurlijk weer anders, maar Coil is al jaren mijn favoriet. Niet altijd en iedere dag de beste, maar meestal wel. Op het aankomende split-album "Golden Blood" kun je weer de invloed van Urfaust, Legendary Pink Dots, Novy Svet, enz. horen.

Ik heb het idee dat de wereld der dromen een belangrijke rol speelt in Somnivore. Dat is ook duidelijk op Clergy of Oneiros - de titel refereert aan de kinderen van de God van de Slaap, een personificatie van dromen. Het gedicht "Dreamland" van Lewis Caroll, dat in het boekje staat, is ook een duidelijke verwijzing - klopt dit? Hoe belangrijk zijn dromen voor je? En hoe verwerk je dit in je muziek?

Ja, je hebt gelijk, dromen spelen een belangrijke rol in mijn leven, en dus ook in de muziek die ik maak. Het resultaat hiervan kun je op verschillende manieren horen en zien, maar meestal schrijf ik een nummer gebaseerd op een gedeelte van een droom van me. Het kan gewoon een gevoel zijn dat ik heb (tijdens de droom, of daarna wanneer ik hem probeer te begrijpen, enz.), een soort gebeurtenis, of een voorspelling, divinatie, dergelijke zaken. Verhalen over nachtmerries and andere soorten dromen, leringen, bepaalde fysieke of mentale problemen ontsluiten... verhalen over het dromen zelf of slapeloosheid... of gewoon verhalen. Ik zit niet vastgeketend aan dit dromenonderwerp, want dit project is er om ketenen te breken, niet om ze op te poetsen.

Ik probeer meer te leren over de preciezere details van dromen; om het verschil te herknnen tussen telepathie en sterke mentale verbindingen, veranderingen in lineaire tijd die op een bepaalde manier in ons systeem zitten, atavistische souvenirs, of gewoon onderbewust stoom afblazen van het alledaagse leven en sterven. Dit muziekproject is op het moment een waardevol hulpstuk voor mijn persoonlijke ontwikkeling. Hoe mensen mijn muziek ervaren is dan weer iets anders. Er is me verteld dat het helemaal geen effect heeft op wie dan ook, dus voor die persoon is het misschien gewoon tijdverspilling, anderen zeggen weer dat een nummer ze een goed of slecht gevoel geeft, enz... Oh, toevallig, net nu ik deze vraag zit te beantwoorden vertelt een goede vriend van me - een van de mannen van Tuhat Kuolemaa Sekunnissa - over een droom die hij gisteren had toen hij naar Clergy of Oneiros had geluisterd. De droom ging van zonnig en vrolijk naar enigszins agressieve onderstromen... Mijn dromen zijn mijn dromen, en het gaat door mijn systeem naar de plaat voor Jou. Als je de CD hebt gekocht kun je hem natuurlijk gebruiken zoals je wilt... Als je denkt dat de liefde bedrijven gekleed als Robin Goodfellow en Titania, terwijl je luistert naar "Allerleirauh", een goed idee is, of je denkt dat luisteren naar "Lumi ei enää sula iholleni" een ideale manier is om herinnering aan je overleden grootvader te verwerken, probeer het gewoon.
Veel mensen hebben naar mijn muziek geluisterd voor het slapen gaan, en me daarna over hun dromen verteld, net zoals Mikko daarnet heeft gedaan. Dit is een grote eer voor me, alhoewel ik altijd nogal onrustig ben over of ik hun leven beter of slechter ermee kan maken; dat eerste is de bedoeling natuurlijk. Een vriend van me was een keer gedwongen om een kunstexpositie te verlaten waar mijn muziek opstond, omdat een sterke golf van depressie hem opeens overviel. Een andere vriend vertelde hoe goed en vast hij had geslapen, zonder dromen, nadat hij precies hetzelfde nummer voor het eerst had gehoord. Ja, ik geef wel degelijk om mensen en om hoe mijn keuzes hen beïnvloeden, en ik hou niet van nihilisme en egoïsme.

Kan je ons iets meer vertellen over de titel "Clergy of Oneiros"? Wie zijn de 'clergy' (priesters)?

Dromers.

Op dit album staan wat nummers die al op eerdere releases hebben gestaan. Waarom heb je ze opnieuw opgenomen?

Ze zijn op dit album op hun juiste plaats.

Ik vroeg me iets af bij "Those graves under the bay of Bothnia". Aangezien de Botnische Golf een gedeelte van de zee rond Finland is, is het nummer ook gebaseerd op een specifieke historische gebeurtenis?

Het is gebaseerd op mijn vele ervaringen in dorpen aan de zee in dat gebied, in het bijzonder de rand van Kuivaniemi en het gebied rondom dat dorp. Ik heb die gebieden vaak bezocht, vanaf mijn jeugd, tot op de dag van vandaag. Het is een collage van sommige van mijn dromen en ervaringen uit die plaatsen. Of misschien meer iets van een simpel semi-abstract schilderij dan een collage!

I vind dat je muziek een sterk ritualistisch karakter heeft, is dat met opzet? Hoe belangrijk is spiritualiteit voor je?

Spiritualiteit is op zo'n manier in mijn leven gegroeid dat ik geen verschil meer kan maken tussen spiritualiteit en het dagelijks leven, want dat is er voor mij niet. Over de opzettelijkheid van het ritualistische: het is op zich niet opzettelijk, maar mijn rituelen hebben mijn leven beïnvloed, en dus ook mijn muziek. Ik probeer zo min mogelijk te denken en te proberen om mijn geest een bepaalde richting op te dwingen wanneer ik muziek maak. Deze vrijheid van dwang lukt tegenwoordig bijna automatisch. Door het effect van dit dwingende te minimaliseren probeer ik de alchemie van 'een deel van mijn geest vleesgeworden' zo puur mogelijk te realiseren.
Ik heb meerdere platen gehoord waar je de gemaaktheid kunt horen, zullen we maar zeggen. Ik bedoel die innerlijke kerker van het muziek maken met een soort onecht imago, door je ego in je hoofd geplaatst. De muziek die er dan uitkomt is een omzichtige leugen, gekruid door de fascinatie om net zo te zijn als diegenen die al eens dezelfde muziek gemaakt hebben. Ik bedoel hiermee dat invloeden er zijn om je te helpen je eigen pad te vinden, niet om de kunst van de leraren of meesters te kopieëren om net te doen alsof je in hun schaduw ook kunt stralen.

Op je debuutalbum "1818-1991" spelen data en plaatsen een belangrijke rol. Zijn deze nummers gerelateerd aan historische gebeurtenissen, en zo ja: op wat voor manier? Heb je deze plaatsen bezocht?

Ze zijn gerelateerd aan historische gebeurtenissen, op die plaatsen, in die jaren. Ik ben op een paar van die plaatsen persoonlijk geweest, en dat herinner ik me duidelijk... andere bezoeken en hun aard zijn nog wat vaag voor me. Sommige daarvan zijn slechts verhalen en visioenen.

Op je website is er een belangrijk plaats voor korte verhalen en gedichten. In hoeverre zijn deze essentieel voor je project?

Ze zijn belangrijk, maar niets in dit project is essentieel. Ik gebruik wat voor mij goed voelt, en op een manier die goed voelt. Als ik op een dag vind dat muziek niet meer de manier is voor Somnivore, dan verander ik het in wat wel goed voelt, of dat nu video, het plannen van een tuin, of een boek schrijven is. Of gewoon ermee kappen.

Je hebt ook een gedeelte van je website gereserveerd voor film. Wat ben je daar mee van plan?

Ik had al bijna een clip van tien minuten af, maar die is verloren gegaan. Ik heb een nieuwe clip gepland, maar dat staat momenteel niet bovenaan mijn prioriteitenlijst.

Welke literaire en visuele invloeden zijn belangrijk voor je?

Alle wat ik heb gelezen of gezien heeft een bepaald effect op me gehad, en het zou een beetje kortzichtig zijn om bijvoorbeeld een lijstje met favoriete films of boeken te maken, wanneer een sprookje dat ik in mijn jeugd heb gelezen misschien meer effect heeft gehad dan al die films die ik me nu goed weet te herinneren. Of, misschien zou ik die films überhaupt niet leuk vinden als ik dat sprookje nooit had gelezen of gehoord. Ik kan hier geen precieze antwoorden op geven. Op een bepaalde manier voelt het wel goed om te weten dat ik het niet zeker weet. Nu ik even naar mijn voorgaande woorden kijk, is het misschien wel overduidelijk dat sprookjes, gedichten en dat soort spul misschien veel bepalender is geweest voor Somnivore dan als die Sartres, Batailles en Wittgensteins die ik heb verslonden. Die hebben me veel opgeleverd, zeker weten, maar ik denk dat de invloeden uit je jeugd het belangrijkste zijn; die hebben ook zo'n groot effect op je invloeden van je volwassen leven.

Je hebt samengewerkt met twee andere artiesten (No Xivic and Kivelä). Hoe is dit zo gekomen, en kunnen we nog meer samenwerkingen verwachten in de toekomst?

Allebei deze albums zijn gebaseerd op wederzijds respect voor elkaars kunst en persoon. Allebei deze mannen zijn goede vrienden van me, en de samenwerkingsprojecten zijn gewoon begonnen en afgekomen. Ik heb ook net een split-album met Circle Of Ouroborus afgerond, dat zal worden uitgebracht in de lente-zomer van 2007.

Kun je ons iets vertellen over je andere project, Slave's Mask? Hoe en wanneer is dit begonnen, en zit er een specifiek concept achter?

Slave's Mask is een mengeling van EBM, industrial, ambient en black metal, en omdat er nog iemand anders bij betrokken is speelt het project zich af op ons gemeenschappelijk terrein. Met andere woorden, Slave's Mask speelt zich af waar onze persoonlijkheden en visies elkaar ontmoeten. Wederom, we hebben de stijl of het concept niet vooraf gepland. Wat concepten en dergelijken betreft, dat vertel ik liever een andere keer en liefst samen met Mr. SG.7, aangezien hij toch ook de helft van de band is.

Ik vroeg me af: is Anima Arctica jouw label? En zo ja: waarom ben je het begonnen en wat kunnen we ervan verwachten in de toekomst?

Anima Arctica is het label van mij en een vriend van me. Het is bedoeld als een nieuwe bron van esoterische muziek, en een nieuw platform voor met name Finse artiesten. Je kunt de lijst met aankomende releases zien op onze website...

Treed je ook live op met Somnivore?

Op het moment niet. In de toekomst waarschijnlijk wel. Ik heb al wat in de planning, maar de tijd is er nog niet rijp voor.

Wat zijn je plannen voor de toekomst?

Ik ga een sigaret roken en wat goede groene thee klaarmaken, en daarna naar bed.

Heel erg bedankt voor je tijd. Heb je nog enkele laatste wijze woorden?

Bedankt voor het interview. I denk niet dat het mijn plaats is om direct 'wijze woorden' te gaan uitdelen, maar als mijn werk op een of andere manier iemand helpt om zijn eigen wijsheid te vinden, dan is het niet voor niks geweest.

Verwante artikelen:

• review: Somnivore - Clergy of Oneiros (8/10)
• review: Tuhat Kuolemaa Sekunnissa (7,5/10)
• review: We who with music beguile your pilgrimage to the unknown (7/10)
• interview: Mikko Pöyhönen (Tuhat Kuolemaa Sekunnissa)