Laibach

10 Februari 2009, Patronaat, Haarlem
D.M.K.

Alle filmpjes door O.S. / Evening of Light

Na een ouderwetse Hollandse winter, besluit Laibach ons land weer eens aan te doen met een concert. En niet zomaar een optreden, maar een uitvoering van Die Kunst der Fuge van de grote J.S. Bach. In 2008 heeft Laibach hier al een album van gemaakt en nu kunnen we het geheel live horen en aanschouwen. Dit optreden maakt deel uit van een lange tour, in mei 2008 heeft Laibach Die Kunst der Fuge ook al laten horen in het Paard in Den Haag. Verwacht hier echter niet de gebruikelijke bezetting met frontman Milan Fras, Laibach is immmers een collectief dat verschillende bezettingen kent, en bij een instrumentale uitvoering van Bach heeft de zanger ook weinig te zoeken.

Er zijn nog meer verwachtingen die je los moest laten om deze avond te kunnen waarderen, zo hoorden we deze avond ook geen industrial- of electroachtige rocknummers, maar leken we muzikaal terug te reizen naar de jaren zeventig, naar artiesten als Emerson, Lake & Palmer, die zich ook al bezig hielden met het op een moderne manier coveren van klassieke composities. Maar goed, over naar het concert. Om alles uit te voeren werden er ouderwetse synthesyzers gebruikt, moderne laptops, een elektrisch drumstel en verschillende attributen om allerlei effecten te verkrijgen (zoals een draaitafel). J.S. Bach heeft nooit aangegeven door welke instrumenten dit stuk uitgevoerd moest worden en Laibach heeft de vrijheid genomen hiervoor moderne elektronica te gebruiken. Op een groot scherm konden we de hele show bijbehorende projecties zien die ik erg mooi gemaakt vond. Voor ieder nummer was er een nieuwe visual die erg goed op de muziek aansloot, wat ervoor zorgde dat je veel meer in de muziek opging dan wanneer je naar gewoon wat mensen op een podium met hun synths en laptops stond te kijken. Om deze reden hebben we ook besloten om ditmaal geen foto's te maken, maar een paar korte filmpjes. Qua muziek was er voor zover ik heb kunnen ontdekken niet veel verschil met het album. De nummers werden zowel op vrijwel dezelfde manier en in dezelfde volgorde als op het album gespeeld. Op het album moet je alleen de visuals missen en het geluid is minder vol, waardoor het concert zeker toegevoegde waarde heeft. Na de heftige en intense opener, is en blijft de muziek vrij rustig, maar de composities steken zo goed in elkaar dat je blijft luisteren.

Ik had het geluk dat ik van te voren al wist dat ik geen gebruikelijke Laibach moest verwachten en een avondje progrock-achtige experimentatie kan ik ook wel waarderen, daarom kan ik dit een geslaagd concert noemen. Ik kan echter ook heel goed begrijpen dat als je de 'gebruikelijke' Laibach verwacht, dit behoorlijk teleurstellend kan zijn, omdat het zo anders is. Ik vond het juist wel een gedurfde stap om niet in de standaard-modus op te treden, en trouwens ook typerend voor Laibach om mensen zo op het verkeerde been te zetten. Het dwingt je als luisteraar om voor het product te gaan dat onder een bepaalde naam wordt gemaakt en haalt de naar mijn mening vaak overschatte rol van de zanger(es) onderuit - zonder boegbeeld zou een echt goed project immers nog steeds goede en interessante muziek moeten kunnen maken en Laibach is daar naar mijn idee zeker in geslaagd.

Verwante artikelen:

• recensie: Laibach - Volk (7/10)